نهم ربيع الاول 260 هجري قمري به عنوان روز نخست امامت ولي عصر (عج) از جهات متعددي داراي اهميت است، اين روز ضمن اينكه در زمان خود به عنوان مهمترين رويداد جامعه اسلامي تلقي مي شد در تمامي سالروزهاي يازده قرن گذشته نيز از همان اعتبار و اهميت برخوردار بوده است چراكه وقوع آن در زمان خود حاوي پيام هاي متعددي براي حكومت و جامعه مسلمين بود.

بررسي تاريخ نشان مي دهد اگر موضوع آغاز امامت ولي عصر (عج) به مانند ساير امامان مطرح مي شد به يقين يا جامعه از پذيرش يا باور آن سرباز مي زد و يا حكومت هاي زورمدار حاكم بر امت اسلام از وقوع آن جلوگيري مي كرد. از اين جهت بستر چگونگي آغاز امامت ولي عصر (عج) سالها پيش از تولد و حتي با چگونگي معرفي امامان دهم و يازدهم آماده سازي شد تا در نهايت حيله هاي دشمنان در مقابله با اصل امامت كارساز نشود و عقايد سست بسياري از مسلمانان آن زمانه نيز از باور امامت آخرين منجي عاجز نشوند.

سير مظلوميت امامت از حضرت علي (ع) آغاز شده بود كه در مسير خود صلح مظلومانه و تحميلي امام حسن مجتبي(ع) و قيام خونين اباعبدالله الحسين(ع) را نيز تجربه كرده و در پس دو قرن نتيجه اي را رقم زده بود كه ناگزير موضوع امامت حضرت حجت (عج) را متمايز مي كرد و تدبيري ديگر را مي طلبيد و از اين جهت اراده خداوند براي امامت حضرت مهدي (عج) در غيبت، انتظار و ظهور قرار گرفت به همين جهت توجه به تاريخ و چگونگي آغاز امامت آن حضرت در حكومت اسلامي هم يك ضرورت و هم يك تكليف است.


فلسفه غیبت امام عصر (عج)

امام دوازدهم شیعیان، حجَة ابن الحسن المهدی عجل الله فرجه الشریف، در شب جمعه نیمه شعبان سال 255 قمری ولادت یافت، از آن زمان تا سال 260 قمری که پدر بزرگوارش امام حسن عسکری(ع) به شهادت رسید، همواره در نهان می زیست و جز معدودی از خواص اصحاب پدرش، کسی و خصوصاً دستگاه جائر خلفای عباسی از زنده بودن و احوال او آگاهی نداشتند.

در روز شهادت امام عسکری(ع) یعنی روز هشتم ماه ربيع الاول، که عده ای از مردم برای مراسم تشییع و خاکسپاری آن حضرت آمده بودند، در انظار ظاهر گردید و عموی خود، جعفر کذاب را که آماده نمازگزاردن بر پیکر امام یازدهم شده بود، به کنار زد و بر پیکر مطهر پدر نماز گزارد.

همین که این خبر در شهر منتشر گردید، ماموران المعتمد، خلیفه عباسی، به خانه امام عسکری(ع) هجوم آوردند تا مهدی(ع) را بیابند و گردن زنند، امام دوازدهم، به امر خداوند حکیم، از انظار غایب شد و دوران غیبت صغری آغاز گردید که تا سال 329 قمری ادامه داشت.(1)

اهميت اعلام عمومي و رسمي آغاز امامت ولي عصر(عج) در عصر غيبت

با بررسي تاريخ عصر غيبت صغري ترديدي باقي نمي ماند كه حركت امام عصر(عج) در نماز گزاردن بر پيكر پدر بزرگوارش و برخورد با عمويش جعفر پسر امام هادي(ع) و برادر امام حسن عسكري(ع) در اين مسير در راستاي اعلان عمومي آغاز امامت ايشان صورت گرفته زيرا در مهمترين رويداد دنياي اسلام در آن روز حضرت مهدي(عج) به عنوان پيش نماز، بر پيكر پدرش نماز خواند تا اصلح بودن خود بر مدعيان را اعلام و مسير سبز حركت امامت را از انحراف مصون نگه دارد.

نه فقط امروز بلكه در طول تمام ساليان يازده قرن گذشته از دوران انتظار اهميت اعلام عمومي و رسمي روز آغاز امامت ولي عصر(عج) از اهميت بسيار والايي برخوردار بوده است و اين اعلام رسمي و عمومي بايد با استفاده از تمام قابليتها باشد.

در عصر حاضر و در دوران انقلاب اسلامي انتظار از حكومت براي اعلان عمومي اين رويداد به بهترين وجه و رسمي ترين صورت انتظاري است كه از عمق معارف مهدوي برخاسته است.

در اين ميان استفاده از ابزارهاي مختلف از سوي حكومت براي تبيين ضرورت غيبت و ويژگي هاي امامت ولي عصر(عج) نه تنها يك ضرورت بلكه به عنوان تكليفي بر منتظران مورد درخواست از نظام اسلامي است.

نكته اي كه بسياري مواقع مورد اشكال برخي واقع مي شود اين است كه چه ضرورتي دارد پس از سالروز شهادت امام حسن عسگري(ع) جشني بزرگ و شاد برپا شود؟

اگر بپذيريم كه برپايي جشن ها و مراسم هاي شادي براي انتقال پيام امامت و ولايت است و در راستاي تحقق توسعه فرهنگ مهدوي صورت مي پذيرد بسياري از اين انتقادات پاسخ داده خواهد شد.

در حقيقت برپايي جشن هاي مهدوي در سالروز آغاز امامت ولي عصر(عج) به منظور بهره‌مندي هرچه بهتر از ابزار جشن و در سايه آن هنر و شاخه هاي مختلف اطلاع رساني است تا در اين مسير توده ها و آحاد ملت بتوانند در مجالس مهدوي با معارف اهل بيت(ع) به ويژه حضرت مهدي(عج) آشنا شوند و جشن تنها قالب و ابزاريست براي انتقال پيام.

ناگفته پيداست در صورتي كه امام عصر(عج) در زمان شهادت پدرش در بين عموم به اعلان عملي ولايت خود نمي پرداخت مسير امامت دچار انحراف مي شد و امروز نيز هويداست كه در صورت فقدان برنامه ريزي براي جاري ساختن پيوسته معارف غيبت، انتظار و ظهور دچار غفلت عمومي جامعه خواهيم شد.

همانگونه كه اكنون برخي از جشن هاي غربي در حال ريشه دوانيدن در فرهنگ اسلامي جامعه هستند و در تقابل با آن برخي روزهاي بزرگ اسلامي نيز آرام آرام فقط در صفحات تاريخ بايد جستجويشان كرد كه اين خود تذكري جدي بر نظام اسلامي است تا دريابد حركت خزنده تهاجم فرهنگي اين بار نه در لباس ظاهر بلكه در هاله اي از توطئه و تزوير در زير پوست فرهنگ اسلامي در حال رخنه است كه اين روزها جشن ولنتاين غربي ها نمونه بارز آن شده است.

در سه دهه گذشته از وقوع انقلاب اسلامي و بويژه در دهه سوم آن شاهد حركت هاي بنيادي در عرصه توسعه فرهنگ مهدويت در كشور بوده ايم بگونه اي كه امروزه شاهد تاسيس و فعاليت دهها نهاد و موسسه با محوريت فعاليت هاي مهدوي هستيم.

رويكرد نظام اسلامي به برجسته سازي معارف مهدوي و حمايت از آن به عنوان يك راهبرد در جهاني سازي از سوي دنياي اسلام و نيز ايجاد بسترهاي تبيين ابعاد آن در جهاني شدن اسلام ناب محمدي انتظاراتي را نيز ايجاد كرده كه از آن جمله اعلام رسمي شدن عيد آغاز امامت ولي عصر(عج) است كه به نظر مي رسد تبديل شدن آن به عنوان جشني رسمي در نظام اسلامي ضمن مقابله با برخي جشن هاي بي پايه كه ريشه در فرهنگ غرب دارد بر گسترش و تحكيم فرهنگ اسلامي خواهد افزود.